Bakarsan bağ olur bakmazsan dağ olur diye boşuna dememişler. Düzenli olarak kullandığınız cihazın bakımını yapmalısınız. Yoksa çocuğunuza çok kıymet verdiğiniz enstrumanınızın ancak hurdası kalır.

Gitar (pek çok alet gibi) ağaç kökenli bir çalgıdır. Bu nedenle koruması zor ama bakımı kolaydır. Biraz özen ve zaman  harcarsanız uzun yıllar size hizmet eder. Gitarın metal aksamı ise ağaca kıyasla daha dayanıklı malzemelerden üretilmiş olmasına rağmen  dikkat edilmezse çabuk deforme olabilir. Çoğumuz cihazlarımızın bakımına yeterli özeni göstermeyiz. Biraz sıkıcı bir iştir. Zamanınızı alır. Ama bir işle uğraşıyorsak bedelini de ödemeliyiz.

İşte gitar tutkunlarına birkaç öneri: 

Gövde Bakımı:

Müzik dükkanlarında pek çok gitar bakım seti satılmaktadır. Dolar üzerinden fiyatlandırılan bu setlere paranız yetiyorsa alın ve kullanın. Eğer benim gibi gitar cilası almak yerine tel almayı tercih ederseniz o zaman gitarınızın bakımı için farklı çözümler üretmek durumunda kalırsınız. En temel bakım "toz almak"tır. Evet yumuşak bir bezle, bastırmadan (çünkü toz zerrecikleri gitarın cilasını çizebilir) gitarınızın tozunu alın. Ya da çok yumuşak kılları olan bir fırçayla da bu işi yapabilirsiniz. Fırça daha dip bucak köşelere girebildiği için toz alma işlemi daha iyi olur. Gitarı silerken mevcut yapışkan kirleri temizlemek için nemlendirilmiş bir bez veya fırça kullanabilirsiniz. Ama gitarınızın üzerinde yapışkan kir öbekleri oluştuysa zaten ihmalkârsınız demektir. Aman dikkat!

Gitarınızda Pick Guard (pena koruyucusu) yoksa mümkünse taktırın. Çünkü pena darbeleri ciddi bir aşındırıcıdır. Gitarınızın güzel görüntüsünü berbat edebilir.

Gitarın kendi cilası zaten çizilmelere karşı koruyucudur. Ama son zamanlarda piyasaya çıkan ev temizliğinde de kullanılan antistatik temizleyiciler ve cilalar (Pronto gibi) kullanabilirsiniz. Ama kimyasalların kullanımından mümkün olduğunca kaçının. Örneğin alkol-aseton-isopropil alkol türevlerini sakın kullanmayın. Leke yapar, cilayı matlaştırır veya eritir. 

Fretlerin Bakımı :

Fretler her ne kadar tellerin sürtünmesine karşı dirençli malzemeden üretilmiş olsa da zaman içinde yıpranır. Fret değişimleri gitarın tonunu çok etkiler. Çünkü fabrikası gibi ayarlayamazsınız. Bu da nota kaymalarına neden olabilir. Ayrıca zaman içinde eriyen fretler ne kadar sıkı basarsanız basın tızlama yapar. Her kullanımdan sonra mutlaka gitarın tellerini ve fretlerini  silin. Çünkü ter ciddi bir oksidan maddedir. Herkesin terindeki asit oranı farklıdır. Ama benim gibi asit düzeyi yüksek bir teriniz varsa, habire tel değiştirmemek için bu temizliği yapmalısınız. Ayrıca sol el tırnaklarınızı (solaklar da sağ el tırnaklarını elbette) sürekli kısa tutmalısınız. (tırnak yemeyin!) Fretlere kesinlikle sert cisimlerle (tornavida, çakı gibi) müdahalede bulunmayın, hemen iz yapar. Fret diplerini temizlemek için fırça veya plastik malzeme kullanın.
Aman ha klavye üzerine hiçbir kimyasal madde sürmeyin. 

Tellerin Bakımı :

Tel fiyatları 8 ile 20 dolar arası değişir. Yani telleri habire değiştirmek yerine, bakım yapmanız daha ekonomik. Gitar teli ısıya karşı çok duyarlıdır, rutubetten nem kapar, teriniz telleri oksitlemek için ideal bir salgıdır. Kıtır kıtır, cilası gitmiş, paslı telin sesi otantik olsa da en azından  sağlıksızdır, tetanoz olabilirsiniz. Yani her kullanım ardından mutlaka tellerinizi kuru bir bezle silin.

Metal Aksamın Bakımı :

Gitar kulakları veya diğer bir tanımla kelebekleri boşluksuz ve rahat çalışır durumda olunca siz de rahat rahat akord yapabilirsiniz. Yoksa gitarınız sürekli akord kaçırır. Bu bölümleri de oksitlenmeden korumalısınız. Yine ter faktörü devreye giriyor. Açık sistemlerde kuru tip aksam yağı kullanabilirsiniz. Kapalı kulak sistemlerinde de çok az miktarda ince makine yağı kullanabilirsiniz. Ama bu sistemleri pastan korumak en temel çözümdür.

Bir diğer metal aksam tremolo sistemidir. Bu bölgeyi de özellikle tozdan ve nemden korumalısınız. Yoksa sizi zor durumda bıkaracak akord kaymalarıyla konser kaosu yaşayabilirsiniz. 

Elektronik Aksam Bakımı :

Elektro, elektro akustik ve elektroklasik gitarlarınızda arada bir bakım isteyen elektronik sistemler mevcuttur. Elbette jak uçlarınızı ve elektronik aksamın metal parçalarını pastan korumalasınız. Zaman içinde kullana kullana fitarların jak girişleri genişler ve size kötü sürprizler yapar. Bu nedenle uzun aralarla gitar jak girişini değiştirmek yarar sağlar. Elektro gitarların en büyük sorunu toprak sesidir. Düzgün topraklaması olmayan tesisatlar ve gitarın elektrik devresindeki arızalar buna neden olur. Eğer İstanbul gibi nemli bir şehirde yaşıyorsanız gitarın elektrik sistemlerindeki seçicilerin (selector) sık sık oksitlendiğini fark edeceksiniz. Bunun için elinizin altında iyi kalite kontak temizleyici bulundurmanızda yarar var. Ayrıca gitar kutusuna nem çekici tablet veya tuzlardan koyarsanız yararı olur. 

Gitarınızı uzun süreli kullanmama durumunda ve taşımada mutlaka kılıfına/kutusuna koyun. Gitar kutusu daha koruyucu ama daha pahalıdır. İç süngeri kalın deri kılıfları da kullanabilirsiniz. Ama ince süngerli kılıflar gitarınızı sadece rüzgardan korur.

Ayrıca ucu deforme olmuş penaları kullanmayın. Tel kopmasına neden olabileceği gibi müziğinizin tınısını da kötü etkiler. Nasılsa pahalı birşey değil.

Yazının başında belirttiğim gibi bakarsanız bağ olur. Bu pahalılıkta enstrumanlarınıza iyi bakın. Gitarınızı severseniz o da size en iyi sonuçları verecektir.

İyi temizlikler.